8 dersten 1.

Elektrik Piyasaları Neden Var

Bu platformdaki diğer her rota, üretimi planlanan, dispatch edilen veya bağlanan bir şey olarak ele alır. Bu rota farklı bir soru sorar: hangi santralin şu anda çalıştığına kim karar verir, ve herkese bunun için ne kadar ödenir? Bugün dünyanın çoğunda cevap bir piyasadır — ve nedenini anlamak, bu rotadaki her şeyin geri kalanının temelidir.

Elektriğin neden normal bir meta olmadığı

Elektriğin, neredeyse başka hiçbir ticareti yapılan malın sahip olmadığı bir özelliği vardır: her an, tüm bağlantılı şebeke genelinde üretim ve tüketim esasen tam olarak eşit olmalıdır, yoksa frekans sapmaya başlar (Şebeke Kararlılığı rotasında ele alınır). Elektriği, tahıl veya petrol gibi, daha iyi bir fiyat bekleyerek depolayamazsın — en azından tarihsel olarak, ucuz ve büyük ölçekte değil. Elektrik piyasalarının neredeyse her şey için olan piyasalardan bu kadar farklı görünmesinin sebebi tam olarak bu tek fiziksel kısıttır.

Aynı soruyu cevaplamanın iki yolu

Dikey bütünleşik elektrik şirketi

Tek bir şirket üretim, iletim ve dağıtıma sahiptir, ve bir düzenleyici kurum talep edebileceği fiyatları onaylar. Hangi santralin çalıştığı, bir piyasa sonucu değil, o tek şirket içinde verilen bir planlama kararıdır.

Serbestleştirilmiş (liberalize) piyasa

Üretim, bağımsız bir sistem operatörü tarafından koordine edilen, bağımsız şirketler arasındaki rekabete açılır; iletim ve dağıtım ise genellikle düzenlenmiş kalır. Hangi santralin çalıştığına, tek bir şirketin iç planı değil, rekabetçi teklif verme karar verir.

Dünyanın çoğu bu iki modelin bir karışımıyla çalışır. ABD, Avrupa'nın büyük kısmı ve giderek artan sayıda başka ülke, 1990'lardan beri üretim sektörlerinin önemli kısımlarını rekabetçi piyasalara doğru kaydırdı; diğer bölgeler ise büyük ölçüde dikey bütünleşik sistemlerle çalışmaya devam ediyor. Bu rota esas olarak piyasa modelinin nasıl çalıştığına odaklanır, çünkü ilginç ekonomik mekanizmaların çoğu orada yaşar.

Piyasalar için argüman: rekabet yoluyla verimlilik

Piyasa tabanlı bir yaklaşım için temel argüman basittir: eğer birçok bağımsız jeneratör güç satmak için rekabet ederse ve en ucuz olanlar önce devreye girerse, talebi karşılamanın toplam maliyeti, tek bir şirketin istediğini inşa edip çalıştırmasından daha düşük olmalıdır. En ucuz mevcut üretimi her zaman önce çağıran bu sıralamaya merit order (sıralı devreye alma) denir, ve bu rotada daha sonra ele alınan neredeyse her piyasa mekanizmasının arkasındaki düzenleyici ilkedir.

Gerçekte kimin katıldığı

Jeneratörler

Enerji satmak için teklif veren santral sahipleri — büyük konvansiyonel santrallerden rüzgar ve güneş çiftliklerine ve batarya operatörlerine kadar.

Sistem operatörü (ISO/TSO)

Şebekeyi gerçek zamanlı işleten bağımsız kuruluş. ABD'nin organize piyasalarında ISO (PJM, ERCOT, CAISO) enerji piyasasını da işletir; Avrupa'da TSO şebekeyi ve dengelemeyi yürütür, gün öncesi ve gün içi ticareti ise güç borsaları işletir.

Perakendeciler / yük sağlayıcı kuruluşlar

Toptan gücü satın alıp hanelere ve işletmelere satan şirketler, genellikle altta yatan toptan fiyat oynaklığını yumuşatan sabit bir perakende tarifeyle.

Büyük tüketiciler

Endüstriyel kullanıcılar ve giderek artan şekilde, bazı piyasalarda sadece sabit bir perakende tarifeden satın almak yerine doğrudan katılabilen toplu talep yanıtı sağlayıcıları.